Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yürürlüğe Girdi

-

28 Ağustos 2026

 

İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından hazırlanan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme, sera gazı emisyonu belirli bir eşiğin üzerindeki tesisler için izin, izleme, doğrulama ve tahsisat esaslarını ayrıntılı biçimde ortaya koyuyor.

Çevre, Şehircilik ve İkim Değişikliği Bakanlığı, İklim Değişikliği Başkanlığınca hazırlanan ve 2/7/2025 tarihli, 7552 sayılı İklim Kanununa dayanılarak çıkarılan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR ETS) Yönetmeliği, bugünkü 33353 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelik, Türkiye'nin sera gazı emisyonlarını piyasa temelli bir mekanizmayla azaltmayı hedefleyen ulusal karbon piyasasının usul ve esaslarını düzenliyor.

Yeni düzenlemenin önemine dikkat çeken İklim Değişikliği Başkanı Prof. Dr. Halil Hasar, “Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği, sera gazı emisyonlarının izlenmesi, raporlanması ve doğrulanmasına ilişkin usul ve esasları bu kapsamda ve bu düzeyde ayrıntılı biçimde ilk kez ortaya koyuyor. Bu durum, hem kamu kurumları hem de kapsama giren işletmeler açısından yeni bir piyasa mekanizması sürecinin başlangıcı anlamına geliyor.” dedi.

Başkan Hasar, sistemin bir pilot uygulama dönemiyle kademeli olarak devreye alınacağını hatırlatarak şunları söyledi:

“Yönetmelik, uygulamanın bir pilot dönemle başlayacağını ve usul ile esasların bu süreçte kademeli olarak netleşeceğini öngörüyor. Başkanlık olarak, İklim Kanunu ve Yönetmelik kapsamındaki yükümlülüklerimiz doğrultusunda usul ve esasları yayınlayarak ilgili tarafları güncel ve doğru bilgiyle buluşturacağız.”

Yönetmeliğe göre sistem, kurulu kapasitesine göre ihtiyatlı hesaplanan yıllık sera gazı emisyonu 50 bin ton CO2 eşdeğerini aşan "Kategori B" ve 500 bin tonu aşan "Kategori C" tesisleri kapsıyor. Bu tesisler, faaliyetlerini sürdürebilmek için İklim Değişikliği Başkanlığından sera gazı emisyon izni almakla yükümlü olacak. Bahse konu izin için İklim Kanunumuz 9 Temmuz 2028 tarihine kadar bir muafiyet öngörüyor. Okul, üniversite, hastane ve savunma sanayi tesisleri ise yürüttükleri faaliyetle sınırlı olmak üzere TR ETS kapsamı dışında tutuluyor.

İzin Süreci

Kapsamdaki işletmeler, EK-3'te belirlenen bilgi ve belgelerle elektronik ortamda Başkanlığa başvuracak; başvurular azami 60 gün içinde sonuçlandırılacak. Verilen sera gazı emisyon izni 5 yıl süreyle geçerli olacak; işletmeler, geçerlilik süresinin bitiminden en az 6 ay önce yenileme başvurusunda bulunmakla yükümlü olacak. Kasıtlı yanlış/yanıltıcı beyanda bulunulması, faaliyetin sona ermesi veya tahsisat teslim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi hâllerinde izin iptal edilebilecek.

İzleme, Raporlama ve Bağımsız Doğrulama

Düzenleme uyarınca kapsamdaki işletmeler, ; yürürlükten kaldırılan Sera Gazı Emisyonlarının Takibi Hakkındaki Yönetmelik uygulamaları ile aynı şekilde hazırladıkları izleme planını ilk izlemenin başlayacağı tarihten en az 6 ay önce Başkanlığın onayına sunacak. Yıllık sera gazı emisyonları ve faaliyet seviyeleri her yıl 30 Nisan'a kadar Başkanlığa raporlanacak. Raporlar, Başkanlığa iletilmeden önce Merkezi Elektronik Doğrulayıcı Kuruluş Atama Sistemi (MEDAS) üzerinden atanan ve Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) tarafından ISO/IEC 17029 standardına göre akredite edilmiş bağımsız doğrulayıcı kuruluşlarca doğrulanacak.

Tahsisat ve Piyasa Mekanizması

Sistemin ekonomik omurgasını tahsisat mekanizması oluşturuyor. Ücretsiz tahsisatlar, alt tesis bazında, belirlenen kıyas değerler, faaliyet seviyeleri, Karbon Piyasası Kurulunca belirlenen ücretsiz tahsisat oranı ve sektörel faaliyet katsayısının çarpımı ile nihai miktara ulaşılacak. Ücretsiz tahsisat dışındaki tahsisatlar isePiyasa İşletmecisi olarak Enerji Piyasaları İşletme A.Ş. (EPİAŞ) tarafından yürütülen birincil piyasada ihale yoluyla satışa sunulacak; piyasa katılımcıları ayrıca sürekli işleyen ikincil piyasada da alım satım yapabilecek. Fiyat değişkenliğini sınırlamak amacıyla bir piyasa istikrar rezervi de devreye alınabilecek; teslim yükümlülüğünde belirli koşullarla sınırlı bir 'ek rezerv' de kullanılabilecek.

Kurumsal Görev Dağılımı

Sistemin işleyişinde birden fazla kurum görevalıyor. Bakan başkanlığında toplanan Karbon Piyasası Kurulu, Ulusal Tahsisat Planını onaylama ve ücretsiz tahsisat dağılımına karar verme yetkisine sahip olacak. Başkanlık TR ETS’nin idari ve teknik uygulamasını, EPİAŞ ise piyasa ve kayıt sistemi işletimini yürütecek. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) başkanlığındaki Danışma Kurulu, özel sektörün istişari katkısını sürece taşıyacak. Piyasanın işleyişine ilişkin usul ve esaslar Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından belirlenecek.

Uygulama Takvimi

Sistem, kapsamı ve süresi ilgili kurum, kuruluş ve sivil toplum kuruluşlarının görüşü alınarak Karbon Piyasası Kurulunca belirlenecek bir pilot uygulama dönemiyle kademeli olarak devreye girecek. 7552 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 3 yıl içinde kapsama girecek işletmelerin, bu süre boyunca izinlerinin var olduğu kabul edilecek; Başkanlık, gerekli görmesi hâlinde bu süreyi 2 yıla kadar uzatabilecek.

Öne Çıkan Tarihler ve Eşik Değerler

Yürürlük tarihi

27 Ağustos 2026

ETS kapsamı

Kategori B (> 50.000 ton CO2e/yıl) ve Kategori C (> 500.000 ton CO2e/yıl) tesisler

Sera gazı emisyon izni

Başvuru değerlendirme: azami 60 gün · Geçerlilik: 5 yıl

Yıllık raporlama son tarihi

30 Nisan (Başkanlıkça 1 aya kadar uzatılabilir)

Doğrulayıcı kuruluş standardı

ISO/IEC 17029 (TÜRKAK akreditasyonu, MEDAS ataması)

Tahsisat teslim yükümlülüğü

Yükümlülük yılının Kasım ayı son iş günü

Yönetmeliğin tam metnine ve teknik eklerine Resmî Gazete ve İklim Değişikliği Başkanlığının internet siteleri üzerinden ulaşılabilmektedir.

Facebook’ta Paylaş Twitter’da Paylaş Google Plus’da Paylaş Yazdır